Je peuter slaapt ineens niet meer in tijdens het middagdutje. Of ligt een uur te kletsen in bed. En 's avonds? Dan is het pas om half negen stil. Herkenbaar? Dan vraag je je waarschijnlijk af: wanneer stoppen met middagdutje? Het antwoord is niet voor elk kind hetzelfde, maar er zijn wel duidelijke signalen waar je op kunt letten.

Wanneer stoppen met middagdutje: de gemiddelde leeftijd

De meeste peuters stoppen tussen hun derde en vierde jaar met het middagdutje. Sommige kinderen hebben al op hun tweede geen dutje meer nodig, anderen slapen tot hun vijfde nog lekker een keertje per week een uurtje overdag (zo'n kind was ik... haha). Wat ik vaak zie: ouders houden het dutje te lang vast omdat het hen zelf goed uitkomt. Logisch, want dat moment van rust overdag is goud waard. Maar als het middagdutje ten koste gaat van de nachtrust, is het tijd om het los te laten. Anderzijds zie ik het ook vaak andersom: het dutje wordt te veel 'gedoe' (veelal bij de jongste het geval) en wordt te vroeg weggenomen. Gevolg: een oververmoeide peuter.

Een peuter heeft gemiddeld 11 tot 13 uur slaap per dag nodig. Als jouw kleintje overdag nog anderhalf uur slaapt, maar 's avonds maar niet in slaap valt of 's ochtends pas om acht uur wakker wordt, krijgt het gewoon te veel slaap. Dan is het middagdutje niet meer nodig.

Signalen dat je peuter geen middagdutje meer nodig heeft

Er zijn een paar duidelijke signalen die aangeven dat je peuter klaar is om te stoppen met het middagdutje:

• Je kindje valt overdag niet meer in slaap, ook niet na een half uur rustig liggen
• Het inslapen 's avonds duurt langer dan een half uur
• Je peuter wordt 's ochtends pas na half acht wakker, terwijl dat vroeger half zeven was (door het late in slaap vallen). 
• Het dutje duurt korter dan 45 minuten en je kindje is daarna chagrijnig
• Je peuter wordt 's nachts vaker wakker of lang wakker

Let op: één dag zonder dutje betekent niet dat je kindje er klaar voor is. Kijk naar een patroon van minstens een week. Wat ik ouders altijd adviseer: test het uit. Laat het dutje een paar dagen weg en kijk wat er met de nachtrust gebeurt. 

Hoe voorkom je dat het ten koste gaat van de nachtrust?

De overgang van wel naar geen middagdutje is vaak lastig. Je peuter is moe, maar niet moe genoeg om te slapen. Of juist zo moe dat het een huilfestijn wordt rond etenstijd. Zo maak je de overgang soepeler:

Verschuif de bedtijd tijdelijk naar voren

Zonder middagdutje is je peuter eerder moe. Breng je kindje tijdelijk een half uur tot een uur eerder naar bed. Dat voorkomt dat je kleintje oververmoeid raakt. Na een paar weken kun je de bedtijd weer iets later maken als je merkt dat het goed gaat.

Bouw rustmomenten in

Ook al slaapt je peuter niet meer, rust overdag blijft belangrijk. Plan een rustig moment in na de lunch: samen op de bank een boekje lezen, puzzelen of rustig spelen. Dat helpt om de batterij een beetje op te laden zonder dat je kindje in slaap valt.

Blijf consequent

Sommige dagen lijkt het alsof je peuter het dutje toch nog nodig heeft. Wees consequent en laat het dutje weg, ook op die dagen. Anders train je je kindje om af en toe nog te slapen, en dat maakt de overgang alleen maar langer en verwarrender. Een korte powernap in de auto is natuurlijk niet altijd te voorkomen.

Basis in orde

Laatste tip: ga geen dutjes wegnemen bij slaapproblemen die al langere tijd spelen. Veelal zie ik dat kindjes slaapassociaties hebben en dat ouders dan ineens besluiten: het is tijd om de dut weg te nemen. Dit wordt vaak door de omgeving getipt. Maar ondanks dat bovengenoemde signalen overeenkomen in jullie situatie, is het belangrijk af te vragen wanneer is het probleem ontstaan? Is het eigenlijk al sinds je kindje (bijvoorbeeld) 1,5 jaar oud was. Dan ligt de oorzaak waarschijnlijk niet in te weinig slaapdruk door de dut. Dan ligt er vaak wat anders aan ten grondslag. Het wegnemen van de dut is vaak een tijdelijk 'quick fix', en wanneer je kindje gewend is, komen de problemen weer terug. Of verergeren door oververmoeidheid. 

Twijfel je of jouw peuter echt klaar is om te stoppen met het middagdutje? Of lukt het niet om de overgang soepel te laten verlopen? Plan dan een gratis kennismakingsgesprek in. Dan kijken we samen naar de slaap van jouw kleintje en maken we een plan dat bij jullie past.